Zien we een link tussen deze gerechten en onze traditionele streekproducten? 

Week 1

De actie is gespreid over 2 weken, week 1 leverde deze 5 gerechten op:

10. Kip met appelmoes

9. Het zondagse ontbijt

8. Hutsepot

7. Balletjes in tomatensaus met puree

6. Spaghetti bolognaise

Bij de nummers 10, 9 en 8 zeker wel. Het Centrum voor Agrarische geschiedenis verzamelde heel wat weetjes rond de geschiedenis van deze gerechten. Geen gemakkelijke klus, voeding evolueert constant onder invloed van modes, wijzigende technieken, aanvoer, … .

10. Kip met appelmoes

Bij “kip met appelmoes” denken we meteen aan onze traditionele top kip de “Mechels koekoek”. Ooit als gebraden of gegrilde kip zeer gegeerd in de Brusselse restaurants waar ze werd geserveerd met een ander streekproduct  “waterkers”. De combinatie met appelmoes was eerder iets voor op de buiten, maar zoals gemeld in de lievelingskost podcast was kip lang geen dagelijkse kost. Oude vermeldingen van kip met appelmoes vinden we dan ook vaak terug op oude menukaarten van trouw- of communiefeesten. Wil je een drie sterren versie uitproberen? Peter Goosens ging er mee aan de slag op Njam in de reeks “Meesterlijke klassiekers”. 

Laat ons ook niet vergeten dat we in België een rijke fruitgeschiedenis hebben met vele variëteiten van eet- of moesappels. Roger Verlinden verzamelde in zijn publicatie “Onze pomologen” meer dan 60 pomologen, fruitkenners en veredelaars, actief tussen het midden van de 18de eeuw tot eind 19de eeuw. 

9. Zondags ontbijt

Het zondagse ontbijt was in oorsprong eveneens beperkt tot de rijke tafels waar men zich wit brood, suiker en vanaf de 17de eeuw koffie en chocolade kon veroorloven. Vanaf wanneer de witte broodjes door de bakker “gekapte vloerpistolets” genoemd werden zullen we waarschijnlijk nooit achterhalen, maar dat ze deel uitmaken van ons eetbaar erfgoed daar twijfelt niemand aan. De pistolets beperken zich trouwens niet tot het ontbijt, geen koers of begrafenismaaltijd kan zonder!

8. Hutsepot

Nog een drie sterren chef liet zich inspireren door Vlaamse lievelingskost, Pierre Wynants vereeuwigde zijn versie van Gentse hutsepot in de Franse kookboeken reeks “Les recettes originales”. Met vlees van rund, varken, lam en kalf is het een stevig gerecht dat natuurlijk wordt opgediend met mosterd. En bij Gentse hutsepot hoort Tierenteyn mosterd!

Uit de lievelingsgerechten zeven en zes blijkt onze voorkeur voor tomatensaus! Maar waarom ontbreekt de tomatensoep met ballekes? Soep met een boterham lijkt ons toch ook een van de typisch Vlaamse klassiekers. Maar misschien is dit eerder jeugdsentiment …

Week 2

In week 2 zien opnieuw top klassiekers:

5. Mosselen met friet

4. Garnaalkroketten

3. Koninginnenhapje

2. Stoofvlees met friet

1. Witloof met kaas en hesp in de oven 

5. Mosselen met friet

Een lieveling voor iedereen die lekkers uit de zee lust! Toch wat Brussel en Vlaanderen betreft, nergens worden zoveel mosselen verorberd als hier. We hebben er zelfs speciale kookpotten voor ontwikkeld! En dan mogen we de friet niet vergeten, Belgisch eetbaar erfgoed en de frietkotcultuur opgenomen in de lijst van Nationaal Immaterieel Erfgoed.

4. Garnaalkroket

Dankzij de stad Oostende staan de garnaalkroketten opnieuw onder de volle aandacht! Je vindt ze natuurlijk over heel de kust en ook in de rest van Vlaanderen staan ze op de menukaart. Maar door de lokale samenwerking tussen de vistrap en de horeca krijgen we hier een schitterend voorbeeld van hoe traditie, zowel bij de vissers als in de keuken, ons nauw aan het hart liggen. 

3. Vol-au-vent

Kip in een "velouté" saus met champignons en het "videke" hebben duidelijk een link naar de klassieke Franse gastronomie. We hebben ze hier, weliswaar in een vereenvoudigde versie, echter omarmd. Lang maakten ze deel uit van bijna elk feestmenu, bijvoorbeeld als "huwelijksbootje", nu zijn ze dagelijkse kost in elke eetgelegenheid.

Het gerecht kreeg zijn naam dankzij het luchtige bladerdeeg gebakje "vol-au-vent" dat zowel in het klein als in het groot op tafel verscheen.

2. Stoofvlees met friet

Of "carbonades à la flamande" of "carbonades flamande" is de Vlaamse klassieker die we het meest terugvinden in oude kookboeken. Wat ook opvalt is dat het het enige gerecht met bier is in de top 10. Eigenlijk is de bierkeuken nooit echt doorgedrongen tot in de thuiskeuken, stoofvlees kan ook perfect gemaakt worden zonder bier, men voegt dan een scheutje azijn en kandijsuiker toe. 

1.Witloof met kaas en hesp

De lievelingskost van de Vlaming in 2026 werden de witloofrolletjes met hesp en kaassaus. Echte Belgische kost! Tijdens de "Week van het witloof" van 1 tot 7 februari duiken we in de geschiedenis van dit gerecht.