Vlamingen en "hun boter"
Geen gedekte tafel zonder boter, dat moet Vlaanderen zijn! Onze voorliefde voor echte boter ziet men best in de combinatie brood met boter of een “boterham”, een term die mogelijk alleen in Vlaanderen bestaat?
Al eeuwen getuigen onze oudste kookboeken, schilders zoals Bruegel en zelfs getuigenissen van buitenlandse reizigers over onze liefde voor boter!
De boterbal staat bij Bruegel’s “Bezoek aan de pachters” in het midden van de tafel, tussen de kommen botermelksoep of pap.
Butter eaters
We kunnen ver teruggaan met getuigenissen uit de 14de eeuw, een tijd waarin de Engelsen Vlaamse ambachtslieden uitnodigden om zich daar te vestigen om de lokale economie te ondersteunen. Daar ontstond het stereotype van de Vlaming als “butter eaters”. Het idee zal eeuwen blijven bestaan dat bewijst Shakespaere in zijn stuk “The Merry Wives Of Windsor” (1602): “I will rather trust a Fleming with my butter, Parson Hugh the Welshman with my cheese, an Irishman with my aqua-vitae bottle, or a thief to walk my ambling gelding, than my wife with herself;” De heer Ford vertrouwt nog liever een Vlaming met zijn boter …. Dan zijn vrouw met zichzelf.
Boterkoppen
En ook in Frankrijk kijkt men met wantrouwen naar ons boterverbruik. Zo getuigt J.B.Bruyerinus Campegius in zijn boek “De re cibaria libri XXII” (Lyon, 1560). Bij de paragraaf “De Butero” vermeldt hij dat de Bretoenen veel boter exporteren, “Maar een bijzonder voedsel van de Vlamingen wordt zo genoemd; want zij gebruiken het werkelijk elke dag zonder uitzondering en zetten het op alle tafels; ja zelfs (als het de goden behaagt) doen zij het in hun dranken — niets kan onbeschaafder zijn dan dat. Hun middagmaaltijden, avondmaaltijden en drinkgelagen richten zij ermee aan. Daarom noemen de Galliërs hen bespottend, ‘boterkoppen’ (Butyrosi), en zeggen dat wie naar Vlaanderen reist, een mes nodig heeft; anders zal hij verstoken blijven van keurige boterballen.”
Een boterbal tussen de vleeswaren van de “Vleesstal” van Pieter Aertsen, 16de eeuwse schilder uit onze contreien.