Productfiche

• Herkomst:  Hoge Kempen
• Dialect: bogen, boekent, bokes
• Product: zaad en meel

Boekweit, een plant uit Centraal-Azië

We eten boekweit wel eens als vervanger voor rijst of couscous, maar wist je dat boekweit geen graangewas is? De plant is familie van de duizendknoop, zijn bloemtrosjes worden druk bezocht door bijen die moeten zorgen voor de bestuiving. De vruchtjes zijn driehoekig en lijken op kleine beukennootjes.

Pas in de 16de eeuw werd boekweit in Europa ingevoerd vanuit Siberië en Centraal-Azië. Daar groeit boekweit in het wild maar hier wordt het vooral geteeld op magere zandgronden. In België werd boekweit hoofdzakelijk in de provincies Luik, Oost-Vlaanderen en Limburg geteeld en dit op kleine schaal.

Waar groeit boekweit het beste?

De arme zandgronden en heide van de Kempen lenen zich uitstekend voor de boekweitteelt. Arme keuterboertjes moesten zich in het verleden vaak beperken tot weinig eisende gewassen zoals boekweit en rogge. Boekweit kon zonder bemesting groeien op plaatsen waar geen enkel ander (graan) gewas geteeld kon worden. Boekweit is een landbouwgewas dat vandaag zo goed als uitgestorven is. In de oostelijke Kempen hield het echter het langst stand, onder andere omdat het een prima nectarplant is. Vanaf half mei wordt boekweit gezaaid. De oogst gebeurt tussen augustus en september. In de winter moet de grond diep omgeploegd worden. “Paardenzweet is de beste mest voor boekweit,” geldt het in de volksmond.

Limburgs boekweitmeel: een streekproduct

Boekweitmeel heeft zijn plaats in de Limburgse streekgastronomie onder de vorm van boekweitpap, een ontbijtpap met botermelk, en boekweitkoek, een pannenkoek gebakken met spek en geserveerd met Limburgse stroop. Bovendien is boekweitmeel een belangrijk ingrediënt in traditionele Kempense balkenbrij en Limburgse bloedworst.

Lokaal gemalen

Bio boer Frans Beckers laat zijn oogst malen in de watermolen van Stevoort, Hasselt. Hoe duurzaam kan men te werk gaan!